BƯỚC ĐI TRONG ÁNH SÁNG CỦA TÌNH YÊU (Thứ Tư ngày 04/03/2026 tuần 2 mùa Chay)

BƯỚC ĐI TRONG ÁNH SÁNG CỦA TÌNH YÊU
BÀI ĐỌC: [Gr 18,18-20; Tv 31,5-6.14-16; Mt 20,17-28]

Điều quan trọng là mỗi người chúng ta phải có một định hướng cho đời mình. Hạnh phúc trong cuộc sống không chỉ hệ tại nơi tình yêu đôi lứa và các mối tương quan. Dĩ nhiên, đó là điều quan trọng, thậm chí là nền tảng. Nhưng tự nó vẫn chưa đủ. Chúng ta cần sống cho một mục đích. Sống có mục đích là sống có ý nghĩa. Chỉ có hai thực tại có thể làm thỏa mãn con người: chân lý và tình yêu. Sống cho tình yêu là sống cho tương quan; sống cho chân lý là sống cho ý nghĩa. Vì thế, điều chúng ta phải tự hỏi là: điều gì đang thúc đẩy chúng ta? Khi đặt ra câu hỏi ấy, chúng ta chạm đến vấn đề tham vọng. Mỗi người đều được thúc đẩy bởi điều mình khao khát. Chúng ta được thúc đẩy bởi tham vọng. Người không có tham vọng, không có mục đích sống, sẽ trôi dạt như hòn đá lăn, dễ bị cuốn theo chiều gió, theo những mới lạ của cuộc đời, chạy theo hết cơn sốt này đến trào lưu khác.

Bi kịch là nhiều người sống trong bóng tối mà không biết đâu là con đường dẫn đến hạnh phúc và ý nghĩa đích thực. Phần lớn chúng ta bị thế gian đánh lừa, tưởng rằng quyền lực, tiền bạc và danh vọng sẽ đem lại hạnh phúc. Đó cũng là tình trạng của dân Ítraen trong Bài đọc I. Họ quay sang thờ các thần ngoại. Tham vọng tiền tài và quyền lực khiến họ liên minh với các dân ngoại và tôn thờ thần minh của họ. Họ từ chối lắng nghe Lời Thiên Chúa, cố chấp trong ích kỷ, sa vào thờ ngẫu tượng và những hành vi bất chính, gian dối.

Trong Tin Mừng, các Tông Đồ cũng tìm kiếm quyền lực theo kiểu thế gian. Thánh sử Thánh Mátthêu thuật lại rằng chính mẹ của hai ông đã thay lời xin cho các con: “Xin Thầy cho hai con tôi đây được ngồi, một người bên hữu, một người bên tả Thầy trong Nước của Thầy.” Nhưng khi Đức Giêsu hỏi: “Các anh có uống nổi chén Thầy sắp uống không?”, các ông đáp: “Thưa uống nổi.” Rõ ràng chính các ông cũng khao khát quyền lực, của cải và vinh quang. Mười môn đệ kia cũng không khác, vì “nghe vậy, họ tức tối với hai anh em.” Phanxicô không ngừng cảnh báo về cám dỗ của tính thế tục thiêng liêng. Ngay trong đời sống đạo, nhu cầu được bảo đảm an toàn và tính vị kỷ vẫn có thể thúc đẩy chúng ta tìm kiếm quyền bính, danh tiếng và sự công nhận.

Khi bước đi theo lối sống của thế gian, chúng ta sống trong bóng tối. Vì thế, ngôn sứ Giêrêmia đã cố gắng khai sáng vua chúa, các ngôn sứ giả và toàn dân, để họ đừng theo con đường ấy, kẻo án phạt của Thiên Chúa sẽ giáng xuống. Ông kêu gọi họ sám hối vì đã bất tuân thánh ý và Lề Luật Chúa. Nhưng họ không nghe. Và như lời đã báo trước, vì tội lỗi của mình, Giêrusalem đã bị tàn phá; Đền Thờ bị hủy hoại, dân bị lưu đày sang Babylon. Xét cho cùng, chính họ phải chịu trách nhiệm về sự diệt vong của mình, vì đã khước từ sứ điệp của Thiên Chúa.

Thực vậy, điều ấy cũng đúng với những ai nuôi dưỡng tham vọng sai lạc. Họ làm việc ngày đêm, tưởng rằng tiền bạc có thể mua được mọi thú vui. Nhưng sự thỏa mãn do của cải và khoái lạc đem lại luôn có giới hạn. Khi đã có một số tiền nhất định, phần còn lại chỉ là con số, vì ta không thể tiêu dùng hết. Khi đã nếm đủ sơn hào hải vị, ta cũng không muốn dùng quá nhiều, vì dư thừa sẽ hại sức khỏe. Khi đã đi nhiều nơi, ta trở nên chán ngán và chỉ mong trở về nhà, tận hưởng những điều đơn sơ. Đó cũng là kinh nghiệm của vua Salômôn khi suy tư trong sách Giảng Viên (x. Gv 2,4-11).

Có người nghĩ rằng danh vọng và quyền lực sẽ làm họ hạnh phúc. Điều ấy cũng không đúng. Tính vị kỷ phát sinh từ sự bất an sâu kín trong lòng không thể được chữa lành chỉ bằng địa vị cao sang, vì luôn có người hơn ta. Dù quyền lực đến đâu, ta vẫn bất an trước đối thủ. Vì thế, các doanh nghiệp tìm cách vượt mặt nhau; những người cầm quyền tìm cách loại trừ ai đe dọa địa vị mình. Như vậy, họ không bao giờ được nghỉ ngơi, luôn phải tranh đấu cho đến chết. Rốt cuộc, mọi cố gắng ấy cũng trở nên hư không (x. Gv 2,20-23).

Vậy đừng để mình bị lừa dối. Đó là điều ngôn sứ Giêrêmia muốn cảnh tỉnh: đừng bước theo con đường u mê dẫn tới tội lỗi và bóng tối. Trái lại, Chúa mời gọi chúng ta bước theo con đường phục vụ khiêm hạ và yêu thương. Không còn là sống cho mình, nhưng là cho tha nhân. “Anh em biết: thủ lãnh các dân thì dùng uy mà thống trị dân, và những người làm lớn thì lấy quyền mà cai quản. Giữa anh em thì không được như vậy. Ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ anh em; ai muốn làm đầu, thì phải làm nô lệ anh em, như Con Người.” Chúng ta được mời gọi phục vụ nhân loại bằng sự phục vụ vô vị lợi, khiêm nhường và trọn vẹn. Chính Đức Giêsu đã sống như thế: Người “đến không phải để được phục vụ, nhưng là để phục vụ và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người.” Hạnh phúc đích thực được tìm thấy khi ta hiến mình phụng sự Thiên Chúa và tha nhân. Đó là tham vọng duy nhất không phát xuất từ lòng vị kỷ hay ham mê trần thế, nhưng từ niềm vui của tình yêu vô điều kiện. Khi động lực phục vụ không bị chi phối bởi tiền tài, quyền lực hay danh tiếng, ta sẽ tìm được bình an sâu xa trong Chúa. Và Đức Giêsu dạy: “Còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Thầy thì không phải Thầy ban, nhưng là dành cho những ai Cha Thầy đã chuẩn bị.”

Tuy nhiên, con đường ấy gặp nhiều chống đối. Sống theo các giá trị Tin Mừng không dễ, vì lối sống mà Chúa mời gọi — được diễn tả trong các Mối Phúc — vượt trên chuẩn mực thế gian. Người đời có thể cho ta là dại dột khi chọn nghèo khó, đơn sơ, hiền lành, xót thương, công chính, trong sạch và chịu bách hại vì Nước Trời. Ngôn sứ Giêrêmia đã chịu đau khổ vì chân lý và vì Lời Chúa. Ông nói Lời Thiên Chúa vì lợi ích của dân, nhưng thay vì biết ơn, họ lại tìm cách loại trừ ông.

Ngày nay cũng vậy, vì đức tin, có người bị chế giễu nơi trường học hay môi trường sống. Có người ngại xưng mình là người Công Giáo vì sợ bị thách thức, mỉa mai hay công kích. Nhưng chúng ta có nên ngạc nhiên không? Ngôn sứ đã thốt lên: “Há lại lấy ác báo ân sao? Chúng đào hố để hại con.” Đức Giêsu cũng biết rõ cuộc Thương Khó đang chờ đợi khi Người tiến về Giêrusalem: “Họ sẽ kết án tử Người và nộp Người cho dân ngoại nhạo báng, đánh đòn và đóng đinh.” Dẫu vậy, Người hoàn toàn tín thác vào Chúa Cha: “Phần con đây, lạy Chúa, con tin tưởng nơi Ngài; con thưa: ‘Ngài là Thiên Chúa của con.’ Số phận con ở trong tay Ngài.” Các Tông Đồ cũng được hỏi: “Các anh có uống nổi chén Thầy sắp uống không? Chén của Thầy, các anh sẽ uống.” Chúng ta cũng phải ý thức rằng làm chứng cho Đức Kitô trong xã hội hôm nay đòi hỏi sẵn sàng uống chén ấy — chấp nhận hậu quả của đức tin và vác lấy thập giá đời mình.

Vì thế, chúng ta cần sự nâng đỡ của cộng đoàn. Không ai có thể lữ hành một mình. Trong Mùa Chay này, Hội Thánh mời gọi chúng ta bước đi như một cộng đoàn đức tin. Một mình, ta dễ yếu đuối trước cám dỗ và thử thách; nhưng cùng nhau, ta nâng đỡ và củng cố nhau bước đi trong ánh sáng. Ngôn sứ Giêrêmia đã cô đơn. Đức Giêsu, trong giờ phút cận kề Thương Khó, cũng bị các môn đệ bỏ rơi. Đừng để điều ấy tái diễn giữa chúng ta. Hãy nâng đỡ nhau trên hành trình đức tin, để cùng với Đức Giêsu, chúng ta chiến thắng tội lỗi và sự chết, và bước đi trong ánh sáng của tình yêu.

Lm Giuse Nguyễn Trường Thạch